{"id":621,"date":"2019-08-05T15:55:12","date_gmt":"2019-08-05T12:55:12","guid":{"rendered":"http:\/\/dijimos.com\/bergamaasm1\/?p=621"},"modified":"2019-08-05T15:55:12","modified_gmt":"2019-08-05T12:55:12","slug":"cinsel-yolla-bulasan-hastaliklar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bergama11noluasm.gov.tr\/?p=621","title":{"rendered":"Cinsel Yolla Bula\u015fan Hastal\u0131klar"},"content":{"rendered":"<h1>Cinsel Yolla Bula\u015fan Hastal\u0131klar<\/h1>\n<div class=\"region region-content\">\n<div id=\"block-system-main\" class=\"block block-system\">\n<div class=\"content\">\n<div id=\"node-3\" class=\"node node-page node-full clearfix\">\n<div class=\"content clearfix\">\n<div class=\"field field-name-body field-type-text-with-summary field-label-hidden\">\n<div class=\"field-items\">\n<div class=\"field-item even\">\n<h2>TANIM<\/h2>\n<p>Cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klar cinsel temas ile yay\u0131lan enfeksiyonlard\u0131r. Cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klar bat\u0131 toplumlar\u0131nda en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klard\u0131r. \u00d6rf ve adetlerimiz nedeni ile toplumumuzda pek s\u0131k olarak rastlamasa da bu hastal\u0131\u011f\u0131n s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde olmak \u00fczere giderek artmaktad\u0131r. Yine bir d\u00f6nem baz\u0131 b\u00f6lgelere olan hayat kad\u0131n\u0131 ak\u0131n\u0131ndan sonra da vakalarda artma g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bat\u0131 toplumlar\u0131ndaki s\u0131kl\u0131\u011f\u0131na \u00f6rnek olarak Amerika Birle\u015fik Devletlerinde her y\u0131l 12 milyon yeni vakaya rastland\u0131\u011f\u0131n\u0131 saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Cinsel yolla bula\u015fan baz\u0131 hastal\u0131klar tedavi edilmesine kar\u015f\u0131n baz\u0131lar\u0131nda tedavi ile kesin bir sonu\u00e7 al\u0131namaz. Cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klarla sava\u015fta, en \u00f6nemli basamak korunmad\u0131r.<\/p>\n<h2>C\u0130NSEL YOLLA BULA\u015eAN HASTALIKLAR NASIL BULA\u015eIR ?<\/h2>\n<p>Bu hastal\u0131klar\u0131 ta\u015f\u0131yan insanlar hastal\u0131\u011f\u0131n kendinde oldu\u011funu bilemeyebilir. Bu ki\u015fi ile seks yapan bir ki\u015fi, cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131\u011f\u0131 alabilir. Hastal\u0131k s\u0131kl\u0131kla belirti vermez. Fakat belirti vermemesi hastal\u0131\u011f\u0131n sa\u011fl\u0131\u011fa zarar vermedi\u011fi anlam\u0131na gelmez. Cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klar, v\u00fccuda a\u011f\u0131r zararlar verebilir ve hatta \u00f6l\u00fcme neden olabilir. Belirti olmasa bile bu hastal\u0131\u011f\u0131 ta\u015f\u0131yan ki\u015fi, cilt, genital b\u00f6lge, a\u011f\u0131z, rektum (kal\u0131n ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n son b\u00f6l\u00fcm\u00fc) veya v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131 yolu ile hastal\u0131\u011f\u0131 di\u011fer insanlara ge\u00e7irebilir.<\/p>\n<p>Bu hastal\u0131klar\u0131n belirtileri, genital b\u00f6lgede hafif yanma hissinden \u015fiddetli a\u011fr\u0131ya kadar de\u011fi\u015febilir. S\u0131kl\u0131kla belirtiler hastal\u0131k ilerledi\u011fi zaman ortaya \u00e7\u0131kar. \u0130leri d\u00f6nmelerde v\u00fccudun ba\u015fka b\u00f6lgelerinde de belirtiler ortaya \u00e7\u0131kar. \u00c7o\u011fu vakada erken tan\u0131 ve tedavi ile uzun s\u00fcreli sa\u011fl\u0131k problemleri \u00f6nlenebilir.<\/p>\n<p>Cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klar, bakteri, parazit veya vir\u00fcs olarak adland\u0131r\u0131lan canl\u0131 (mikro)organizmalarla bula\u015f\u0131r. Bakteri ve parazitlerin neden olduklar\u0131 hastal\u0131klar ila\u00e7 ve antibiyotiklerle tedavi edilir. Vir\u00fcslerin neden oldu\u011fu enfeksiyonlar ise genellikle tedaviye diren\u00e7lidir. Ancak tedaviyle semptomlar giderilebilir.<\/p>\n<p>Bakteri: Tek h\u00fccreli bir mikroorganizmad\u0131r. Bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 bireyin h\u00fccrelerinden beslenir. Gonore (bel so\u011fuklu\u011fu), sifiliz, klamidya ve \u015fankroid bakteriler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile bula\u015fan cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klara \u00f6rnektir.<\/p>\n<p>Parazit: \u00c7ok k\u00fc\u00e7\u00fck canl\u0131 hayvanlard\u0131r. Bula\u015ft\u0131klar\u0131 bireyden beslenerek ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrler. Pubic lice (crabs) buna bir \u00f6rnektir.<\/p>\n<p>Vir\u00fcs: \u00c7ok k\u00fc\u00e7\u00fck kompleks yap\u0131lar\u0131 olan molek\u00fcllerdir. Bula\u015ft\u0131klar\u0131 v\u00fccud h\u00fccrelerin yerle\u015fir ve \u00e7o\u011fal\u0131rlar. Herpes, hepatit ve HIV bunlara \u00f6rnektir.<\/p>\n<p>E\u011fer cinsel yolla bula\u015fan bir hastal\u0131\u011fa maruz kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyorsa, \u00f6ncelikle bilgi almak i\u00e7in doktora ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r. Hastal\u0131\u011f\u0131n belirtisi olmasa bile bir doktor cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131k tan\u0131s\u0131n\u0131 koyabilir. Enfeksiyonu g\u00f6stermek i\u00e7in testler yap\u0131labilir. Cinsel olarak aktif olan herkes cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klar\u0131 ve korunma yollar\u0131n\u0131 bilmelidir.<\/p>\n<h2>C\u0130NSEL YOLLA BULA\u015eAN HASTALIKLAR NELERD\u0130R ?<\/h2>\n<h3>A)V\u0130R\u00dcT\u0130K HASATALIKLAR<\/h3>\n<p>\u0130nsan Papilloma Vir\u00fcs (Human Papilloma Vir\u00fcs = HPV): \u0130nsan papilloma vir\u00fcs\u00fc (HPV) genital\/anal b\u00f6lgede si\u011fillere neden olabilen bir vir\u00fcst\u00fcr. \u00dclkemizde az g\u00f6r\u00fclmesine kar\u015f\u0131n ABD de en s\u0131k rastlanan, cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klardan biridir. \u0130nsan papilloma vir\u00fcs\u00fc ile enfekte olan bir ki\u015fide si\u011fil g\u00f6r\u00fclmeyebilir. Vir\u00fcs insan v\u00fccudunda herhangi bir belirti vermeden y\u0131llarca kalabilir.<\/p>\n<p>Bazen si\u011filler kendili\u011finden kaybolur. Si\u011filler i\u00e7in \u00e7ok \u00e7e\u015fitli tedavi metodu mevcuttur, fakat si\u011filler temizlendikten sonra bile v\u00fccutta vir\u00fcs bulunabilir. \u0130nsan papilloma vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn baz\u0131 kanser tipleri ile ili\u015fkili oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bunlar aras\u0131nda serviks (rahim a\u011fz\u0131) ve vulva (kad\u0131n d\u0131\u015f genital b\u00f6lgesi) kanserleri de vard\u0131r. D\u00fczenli PAP testinin yap\u0131lmas\u0131 serviks (rahim a\u011fz\u0131) kanserinin erken bulgular\u0131n\u0131 g\u00f6sterebilir.<\/p>\n<h3>ANAL S\u0130\u011e\u0130LLER\/ SORULAR VE CEVAPLAR<\/h3>\n<h4>Anal Si\u011filler Nedir?<\/h4>\n<p>Anal si\u011filler (condyloma acuminata), an\u00fcs \u00e7evresini etkileyen, s\u0131k g\u00f6r\u00fclen lezyonlard\u0131r. Ayn\u0131 zamanda genital b\u00f6lge cildini de etkileyebilir. \u0130nsan papilloma vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn (HPV) belirgin hale gelmesi i\u00e7in aylar veya y\u0131llar ge\u00e7ebilir. Mikroskopik vir\u00fcs\u00fcn \u00e7o\u011falmas\u0131 ve b\u00fcy\u00fcmesi i\u00e7in belli bir zaman gerekir. Lezyonlar \u00f6ncelikle y\u00fczeyden hafif kabar\u0131kl\u0131klar olarak ba\u015flar. Yumu\u015fak, pembeden k\u0131rm\u0131z\u0131ya kadar de\u011fi\u015fen renklerde karn\u0131bahar gibi olu\u015fumlard\u0131r. Say\u0131lar\u0131 bir veya say\u0131lamayacak kadar olabilir. A\u011fr\u0131 ve rahats\u0131zl\u0131k hissine neden olmasalar da ka\u015f\u0131nt\u0131 ve yanmaya neden olabilirler. Baz\u0131 bireylerde kanama g\u00f6zlenir. Hastalar kendilerinde hastal\u0131\u011f\u0131n oldu\u011funun fark\u0131na varmayabilirler.<\/p>\n<h4>Hastal\u0131k Nereden Kaynaklan\u0131r?<\/h4>\n<p>\u0130nsan papilloma vir\u00fcs\u00fc (HPV) hastal\u0131\u011f\u0131n etkenidir. \u0130nsandan insana hemen her zaman direkt temasla bula\u015f\u0131r.<\/p>\n<h4>Bu Si\u011filler Her Zaman Al\u0131nmal\u0131 m\u0131d\u0131r?<\/h4>\n<p>Evet. Bu si\u011filler e\u011fer al\u0131nmazsa genellikle daha b\u00fcy\u00fck boyutlara ula\u015f\u0131r ve say\u0131s\u0131 g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e artar. Buna ek olarak uzun zaman zarf\u0131nda tedavi edilmeyen si\u011fillerin kanserle\u015fme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. Ne kadar erken tedavi edilirse, ba\u015far\u0131 o kadar y\u00fcksek olur.<\/p>\n<h4>Ne T\u00fcr Tedaviler Mevcuttur?<\/h4>\n<p>E\u011fer si\u011filler k\u00fc\u00e7\u00fck ve sadece an\u00fcs \u00e7evresindeki ciltte yerle\u015fmi\u015fse direkt olarak si\u011filin y\u00fczeyine uygulanan ila\u00e7larla tedavi edilebilir. Bu y\u00f6ntem basit gibi g\u00f6r\u00fclmesine kar\u015f\u0131n \u00e7ok dikkatli bir \u015fekilde doktor taraf\u0131ndan \u00e7evredeki normal dokuya zarar vermeden uygulanmal\u0131d\u0131r. Bu i\u015flem s\u0131kl\u0131kla haftalar s\u00fcrer ve \u00e7ok say\u0131da uygulama gerektirir.<\/p>\n<p>Tedavinin di\u011fer formlar\u0131 si\u011fillerin elektrokoter kullan\u0131larak yok edilmesi (yak\u0131lmas\u0131) veya cerrahi olarak \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131d\u0131r. Di\u011fer y\u00f6ntemlerden \u00fcst\u00fcn olmamas\u0131na ra\u011fmen lazer cerrahisi de kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu y\u00f6ntemler an\u0131nda sonu\u00e7 verirler, ancak si\u011fillerin say\u0131 ve yerine ba\u011fl\u0131 olarak lokal, spinal ya da genel anestezi alt\u0131nda uygulan\u0131rlar. Anal kanal i\u00e7indeki si\u011filler medikal tedavi i\u00e7in uygun de\u011fildir ve \u00e7o\u011fu vaka koter ya da cerrahi yolla tedavi edilmelidir.<\/p>\n<h4>Hastaneye Yatmak Gerekli midir?<\/h4>\n<p>Hay\u0131r. \u00c7o\u011fu zaman tedavi hastaneye yatmadan uygulanabilir.<\/p>\n<h4>Koter Tedavisi Sonras\u0131 Ne Kadar S\u00fcre \u0130\u015fimden Uzak Kal\u0131r\u0131m ?<\/h4>\n<p>Bu hastadan hastaya si\u011fillerin yay\u0131l\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fir. \u00c7o\u011fu insan tedavi sonras\u0131 birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde i\u015fine d\u00f6nebilir.<\/p>\n<h4>Tek Tedavi Problemi \u00c7\u00f6zer mi?<\/h4>\n<p>Ne yaz\u0131k ki \u00e7o\u011fu vakada hay\u0131r. Koter yada cerrahi tedaviye ra\u011fmen \u00e7o\u011fu hasta tedaviden sonra yeni si\u011filler olu\u015fturur. Bunun nedeni si\u011file neden olan vir\u00fcs\u00fcn dokularda 6 ay yada daha da uzun s\u00fcre belirti vermeden ya\u015famas\u0131d\u0131r. Yeni si\u011filler s\u0131kl\u0131kla dokuda zaten bulunan vir\u00fcs nedeniyle olu\u015fur. Bunlar daha \u00f6nce tedavi edilen si\u011fillerin n\u00fcks etmesi de\u011fildir. Tekrar geli\u015fen vakalar ayn\u0131 y\u00f6ntemlerle tedavi edilirler.<\/p>\n<h4>Tedavi Ne Kadar S\u00fcrer?<\/h4>\n<p>Tedavi sonras\u0131 birka\u00e7 ay takip gereklidir.<\/p>\n<h4>Korunmak \u0130\u00e7in Neler Yap\u0131lmal\u0131 d\u0131r ?<\/h4>\n<p>Tedavi s\u00fcresince ve sonras\u0131nda birka\u00e7 ay cinsel ili\u015fkiden ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131 ve hi\u00e7bir \u015fikayeti olmasa da e\u015flerin de (cinsel ili\u015fkide bulunan t\u00fcm bireylerin) kontrol edilmesi gerekebilir. Cinsel ili\u015fki s\u0131ras\u0131nda mutlaka prezervatif (kondom) kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ancak prezervatif kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n koruyuculu\u011funun %100 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilinmesi gerekir.<\/p>\n<h2>GEN\u0130TAL HERPES (U\u00c7UK)<\/h2>\n<p>Genital herpes, cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klar\u0131n en yayg\u0131n olan\u0131d\u0131r. Herpes simplex vir\u00fcs\u00fc (HSV) buna neden olur. ABD de yakla\u015f\u0131k 30 milyon insan Herpes vir\u00fcs\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Her vir\u00fcs ta\u015f\u0131yanda hastal\u0131k bulgusu olmayabilir.<\/p>\n<p>En yayg\u0131n belirtisi genital b\u00f6lge \u00fczerinde veya \u00e7evresinde a\u011fr\u0131l\u0131 yarad\u0131r. Bunlar k\u0131rm\u0131z\u0131 lekeler, kabar\u0131kl\u0131k yada \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lar \u015feklinde g\u00f6r\u00fclebilir. Bu yaralar \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce hasta o b\u00f6lgede yanma, kar\u0131ncalanma hissedebilir. Yaralar\u0131n iyile\u015fmesi birka\u00e7 g\u00fcnden birka\u00e7 haftaya (3-4 hafta) kadar s\u00fcrebilir. Kad\u0131nlarda bu yaralar vajina (hazne) i\u00e7inde olabilir ve d\u0131\u015far\u0131dan fark edilmeyebilir. Belirtiler zaman zaman kendili\u011finden ge\u00e7ebilir ancak vir\u00fcs v\u00fccuda \u00f6m\u00fcr boyu kal\u0131r. Genellikle ilk g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerde olmak \u00fczere yaralar (lezyonlar) tekrarlayabilir. Tedavi bunlar\u0131n iyile\u015fmesinde yard\u0131mc\u0131d\u0131r, ancak vir\u00fcsleri \u00f6ld\u00fcrmez.<\/p>\n<h2>HIV ENFEKS\u0130YONU (AIDS)<\/h2>\n<p>\u0130nsan immun yetmezlik vir\u00fcs\u00fc (HIV) kazan\u0131lm\u0131\u015f imm\u00fcn yetmezlik sendromu na (AIDS) neden olur. HIV enfeksiyonu g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 erkeklerle ili\u015fkide bulunan kad\u0131nlarda daha fazlad\u0131r. Vir\u00fcs genellikle kan yada meni gibi v\u00fccut s\u0131v\u0131lar ile bula\u015f\u0131r. Cinsel ili\u015fki d\u0131\u015f\u0131nda damardan uyu\u015fturucu kullananlarda hastal\u0131\u011fa yakalanabilirler. Kana bir kez ge\u00e7tikten sonra v\u00fccudun do\u011fal savunma sistemi olan imm\u00fcm sistem h\u00fccrelerini (ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi) \u00f6ld\u00fcr\u00fcr ve hastalar enfeksiyonlarla sava\u015famaz hale gelir. Hastal\u0131k s\u0131kl\u0131kla \u00f6l\u00fcmc\u00fcld\u00fcr.<\/p>\n<p>Hastal\u0131\u011f\u0131n erken d\u00f6neminde hastalar a\u015f\u0131r\u0131 yorgunluk ve ate\u015ften \u015fikayet ederler. \u0130leri d\u00f6nemlerde zat\u00fcre (pnomoni) veya kanser geli\u015fimi g\u00f6zlenir.<\/p>\n<h2>HEPAT\u0130T\u0130S B<\/h2>\n<p>Hepatit B vir\u00fcs\u00fc karaci\u011ferde ciddi bir enfeksiyona neden olur. \u00d6l\u00fcmc\u00fcl seyredebilir. Hastal\u0131\u011f\u0131 olan veya ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 (hastal\u0131k belirtisi g\u00f6stermeden vir\u00fcs\u00fc ta\u015f\u0131yanlar) insanlar\u0131n kan, meni ya da vajinal s\u0131v\u0131 gibi v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131yla sa\u011fl\u0131kl\u0131 bireylere bula\u015f\u0131r. Belirtiler kontrol alt\u0131na al\u0131nsa bile kesin tedavisi yoktur. Korunmada a\u015f\u0131 \u00f6nemli rol oynar.<\/p>\n<h2>B) BAKTER\u0130YAL HASTALIKLAR<\/h2>\n<h3>GONORE (BEL SO\u011eUKLU\u011eU) VE KLAM\u0130DYA<\/h3>\n<p>Cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klardan Gonore ve Klamidya n\u0131n nedeni bakterilerdir. En s\u0131k g\u00f6zlenen cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klar\u0131 olu\u015fturur. \u00dclkemizde sa\u011fl\u0131kl\u0131 istatistiksel veriler yoktur. Cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klar\u0131n daha s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ABD de her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 800.000 insan gonore ile enfekte olur. Yakla\u015f\u0131k 4.000.000 insan klamidya enfeksiyonu kapar. Bu iki hastal\u0131k s\u0131kl\u0131kla ayn\u0131 zamanda g\u00f6zlenir.<\/p>\n<p>Gonore ve klamidya enfeksiyonu olan \u00e7o\u011fu erkek ve kad\u0131n\u0131n belirtileri \u00e7ok az ya da hi\u00e7 yoktur. Bazen belirtiler enfekte ki\u015fi ile olan cinsel ili\u015fkiden 2 g\u00fcn ile 3 hafta sonras\u0131na kadar ortaya \u00e7\u0131kabilir. Belirtiler aras\u0131nda:<\/p>\n<ul>\n<li>Kad\u0131n\u0131n vajinas\u0131ndan (hazne) veya erke\u011fin penisinden (kam\u0131\u015f) ak\u0131nt\u0131<\/li>\n<li>A\u011fr\u0131l\u0131 ya da s\u0131k idrara \u00e7\u0131kma<\/li>\n<li>Pelvis (le\u011fen kemi\u011fi i\u00e7indeki organlar) ya da kar\u0131nda a\u011fr\u0131<\/li>\n<li>Vajinal b\u00f6lgede (haznede) yanma veya batma hissi<\/li>\n<li>Vulvada (kad\u0131n d\u0131\u015f genital organ\u0131) k\u0131zar\u0131kl\u0131k ve ka\u015f\u0131nt\u0131<\/li>\n<li>Eklem a\u011fr\u0131s\u0131<\/li>\n<li>Bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/li>\n<\/ul>\n<p>E\u011fer tedavi edilmezse hem klamidya hem de gonore kad\u0131nlarda pelvik inflamatuvar hastal\u0131\u011fa neden olabilir. Pelvik inflamatuar hastal\u0131k uterus (rahim), overler (yumurtal\u0131klar) ve t\u00fcplerin bir iltihabi enfeksiyonudur. Bu durum k\u0131s\u0131rl\u0131\u011f\u0131n sebeplerinden biridir. Pelvik inflamatuar hastal\u0131\u011f\u0131n belirtileri ate\u015f, bulant\u0131, kusma ve kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r. Pelvik inflamatuar hastal\u0131k uzun s\u00fcreli pelvik a\u011fr\u0131ya neden olabilir.<\/p>\n<h3>S\u0130F\u0130L\u0130Z (FRENG\u0130 HASTALI\u011eI)<\/h3>\n<p>Sifilize spiroket ad\u0131 verilen bir bakteri neden olur. Sifiliz tedavi edilmezse v\u00fccudun bir\u00e7ok par\u00e7as\u0131n\u0131 tutar. B\u00fcy\u00fck sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na ve hatta \u00f6l\u00fcme neden olabilir. \u00c7o\u011fu insanda sifilizin belirtileri yoktur. Sifilisin ilk belirtisi enfeksiyon sahas\u0131nda (penis (kam\u0131\u015f), vajina (hazne), an\u00fcs (makat), a\u011f\u0131z ve ellerde) d\u00fczg\u00fcn ve a\u011fr\u0131s\u0131z bir \u00fclser olabilir. Bu erken evrede sifiliz kolayl\u0131kla tedavi edilebilir. Tedavi uygulanmazsa belirtiler ge\u00e7er, fakat hastal\u0131k kal\u0131r. Y\u0131llar sonra v\u00fccudumuzun \u00f6nemli organlar\u0131nda (kalp, sinir sistemi vs) geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan hasarlarla ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n<h2>C) PARAZ\u0130TER HASTALIKLAR<\/h2>\n<h3>TR\u0130CHOMONAS<\/h3>\n<p>Seks\u00fcel yolla bula\u015fan mikroskopik bir parazittir. Trichomonas vajinitli (vajina iltihab\u0131) kad\u0131nlar di\u011fer seks\u00fcel yolla bula\u015fan hastal\u0131klar a\u00e7\u0131s\u0131nda y\u00fcksek risk alt\u0131ndad\u0131rlar. Tedavi edilebilir.<\/p>\n<h4>KASIK B\u0130T\u0130, KIL B\u0130T\u0130:<\/h4>\n<p>Kas\u0131k b\u00f6lgesine yerle\u015fen bu bit kan emerek ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Cinsel temas ile bula\u015fabilece\u011fi gibi ba\u015fkas\u0131n\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 tuvaletten, i\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131rlardan ve yatak \u00f6rt\u00fcs\u00fcnden de bula\u015fabilir. Parazit kan emdik\u00e7e ka\u015f\u0131nt\u0131ya neden olur.<\/p>\n<p>Dikkatli bir muayene ile parazit veya yumurtalar\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir. Kas\u0131k biti yumurtalar\u0131 genellikle k\u0131llar\u0131n dibinde bulunur. \u00d6zel ila\u00e7 ve \u015fampuanlar ile tedavi edilir.<\/p>\n<h2>C\u0130NSEL YOLLA BULA\u015eAN HASTALIKLARIN BEL\u0130RT\u0130LER\u0130 NELERD\u0130R ?<\/h2>\n<p>Cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klardan \u015f\u00fcphe ediliyorsa hemen bir doktora ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r. Yine yeni bir cinsel ili\u015fkiye ba\u015flamadan \u00f6nce veya aktif cinsel ya\u015fam i\u00e7inde zaman zaman cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klar\u0131n taramalar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n<p>Cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klar\u0131n belirtilerinin \u00f6\u011frenilmesi gerekir. A\u015fa\u011f\u0131da cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klar\u0131n belirtileri s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131r. Herhangi birinden \u015f\u00fcphelenince hemen doktora ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; Genital b\u00f6lgede (cinsel organ\u0131n\u0131z\u0131n etraf\u0131ndaki b\u00f6lge) yanma<\/p>\n<p>&#8211; Genital b\u00f6lgede ka\u015f\u0131nt\u0131<\/p>\n<p>&#8211; Penis (kam\u0131\u015f) veya vajinadan (hazne) ak\u0131nt\u0131<\/p>\n<p>&#8211; Genital, anal(makat) veya a\u011f\u0131z \u00e7evresinde yara olu\u015fumu<\/p>\n<p>&#8211; Genital veya anal (makat) etraf\u0131nda si\u011fillerin olmas\u0131<\/p>\n<p>&#8211; Genital veya anal b\u00f6lgede kitle fark edilmesi<\/p>\n<p>&#8211; Genital b\u00f6lgede k\u00f6t\u00fc koku<\/p>\n<p>&#8211; A\u011fr\u0131l\u0131 d\u0131\u015fk\u0131lama (ba\u011f\u0131rsak hareketleri)<\/p>\n<p>Unutmamal\u0131d\u0131r ki \u00e7o\u011fu cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klar belirti ve bulgu vermezler. Bu nedenle aktif cinsel ya\u015fam\u0131 olanlar\u0131n d\u00fczenli kontrolleri gerekir.<\/p>\n<p>\u00c7o\u011fu belirti ve bulgu zaman zaman ge\u00e7er. Bu hastal\u0131\u011f\u0131n iyile\u015fti\u011fi anlam\u0131na gelmemelidir. \u00c7o\u011fu vir\u00fcs ara ara uykuya dalar ve daha ileri d\u00f6nemde tekrar hastal\u0131\u011fa neden olabilir.<\/p>\n<h2>C\u0130NSEL YOLLA BULA\u015eAN HASTALIKLARIN TANISI \u0130\u00c7\u0130N NELER YAPILMALIDIR ?<\/h2>\n<p>Dikkatli bir fizik muayene \u015fartt\u0131r. Bireyin muayenesinde genital b\u00f6lge ile birlikte a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011fu ve anal b\u00f6lgede kontrol edilmelidir. Anal ve oral (a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011fu) cinsel temasta bulunanlarda baz\u0131 cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klar buralara yerle\u015firler.<\/p>\n<p>Yara ve ak\u0131nt\u0131lardan \u00f6rnekler al\u0131n\u0131r. Kad\u0131nlarda jinekolojik muayene ve vajinal (hazne) \u00f6rnekleme gerekir. \u0130drar ve kan \u00f6rnekleri al\u0131narak AIDS hastal\u0131\u011f\u0131 ve sifiliz ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>E\u011fer sizde cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131k varsa derhal cinsel ili\u015fkide bulundu\u011funuz ki\u015filere bu bilgiyi aktarmal\u0131s\u0131n\u0131z. B\u00f6ylece onlara tedavi imkan\u0131 sunmu\u015f olursunuz. E\u011fer bu bilgiyi payla\u015fmazsan\u0131z kar\u015f\u0131 cinsteki hastal\u0131k ilerleyece\u011fi gibi siz de tekrar bula\u015fabilir.<\/p>\n<h2>C\u0130NSEL YOLLA BULA\u015eAN HASTALIKLAR VE GEBEL\u0130K<\/h2>\n<p>Cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klar hamilelerde a\u015fa\u011f\u0131daki durumlara neden olabilir.<\/p>\n<p>&#8211; d\u00fc\u015f\u00fck tehdidi<\/p>\n<p>&#8211; d\u00fc\u015f\u00fck do\u011fum a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bebeklerin do\u011fmas\u0131<\/p>\n<p>&#8211; erken do\u011fum (premat\u00fcre bebek)<\/p>\n<p>&#8211; bebekte kal\u0131c\u0131 n\u00f6rolojik kusur<\/p>\n<p>&#8211; enfeksiyonun \u00e7ocu\u011fa ge\u00e7me olas\u0131l\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>Bunlara ek olarak;<\/p>\n<p>Gonore ve klamidya hastal\u0131klar\u0131n\u0131n her ikisi de bebekte sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 yapabilir. G\u00f6z iltihab\u0131ndan pn\u00f6moniye (zat\u00fcrre) kadar bir \u00e7ok soruna neden olabilir.<\/p>\n<p>Sifiliz d\u00fc\u015f\u00fck veya \u00f6l\u00fc do\u011fuma neden olabilir<\/p>\n<p>HIV infeksiyonu bebe\u011fe ge\u00e7ebilir ve bebek AIDS olabilir<\/p>\n<p>Hamile bir ki\u015finin cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131kl\u0131 olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 varsa veya cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131k ge\u00e7irilmi\u015f veya ge\u00e7irilmekte ise doktorun bu konuda uyar\u0131lmas\u0131 gerekir. Anneye do\u011fumdan hemen sonra, bebek ile temas \u00f6ncesinde hastal\u0131k ile ilgili tedavi ba\u015flat\u0131labilir.<\/p>\n<h2>C\u0130NSEL YOLLA BULA\u015eAN HASTALIKLAR NASIL TEDAV\u0130 ED\u0130L\u0130R ?<\/h2>\n<p>Cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131k, bakteri veya parazitler neden oldu ise, bunlar antibiyotik ve ila\u00e7lar ile tedavi edilebilir. Sifiliz, gonore, klamidya, \u015fankroid ve trikomonas ile olu\u015fan cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klar\u0131n tedavisi vard\u0131r.<\/p>\n<p>Vir\u00fcslerin neden oldu\u011fu cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klar\u0131n tam \u015fifa ile tedavisi yoktur. Bu hastal\u0131klar\u0131n belirti ve bulgular\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131na almak ve hastan\u0131n \u015fikayetlerini azaltmak i\u00e7in ila\u00e7 tedavisinden yararlan\u0131l\u0131r. Vir\u00fcslerin neden oldu\u011fu cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klar HIV (A\u0130DS hastal\u0131\u011f\u0131 etkeni), herpes, hepatit, ve insan papilloma vir\u00fcs\u00fc ile olu\u015fan hastal\u0131klard\u0131r.<\/p>\n<p>E\u011fer siz ve cinsel temasa girdi\u011finiz ki\u015fi daha \u00f6nce kimseyle cinsel temasa girmedi ise bu durumda cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131\u011fa yakalanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoktur.<\/p>\n<h2>C\u0130NSEL YOLLA BULA\u015eAN HASTALIKLARDAN NASIL KORUNAB\u0130L\u0130R\u0130Z ?<\/h2>\n<p>Risk alt\u0131nda olan ki\u015filer:<\/p>\n<p>Cinsel olarak aktif olan gen\u00e7ler,<\/p>\n<p>\u00c7ok say\u0131da ki\u015fiyle ili\u015fkide bulunan ki\u015filer<\/p>\n<p>Cinsel temasa girdi\u011fi ki\u015fiyi iyi tan\u0131mayanlar,<\/p>\n<p>Cinsel hastal\u0131\u011f\u0131 olan ki\u015filerle ili\u015fkide bulunanlar,<\/p>\n<p>\u00c7ok say\u0131da farkl\u0131 ki\u015fi ile ili\u015fkide bulunan ki\u015filerle birlikte olanlar,<\/p>\n<p>Cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131k hikayesi bulunanlar.<\/p>\n<p>Yukar\u0131da belirtilen durumlardaki ki\u015filer cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klara yakalanma a\u00e7\u0131s\u0131ndan y\u00fcksek risk alt\u0131ndad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bula\u015fma riskini azaltmak i\u00e7in:<\/p>\n<p>\u00c7ok say\u0131da ki\u015filerle cinsel ili\u015fkide bulunulmamas\u0131 \u00f6nemlidir.<br \/>\nCinsel hastal\u0131klara yakalanm\u0131\u015f olup olmad\u0131\u011f\u0131 bilinmeyen ki\u015filerle cinsel ili\u015fkide bulunulmas\u0131 riski art\u0131rmaktad\u0131r. \u00c7ok say\u0131da ve farkl\u0131 cinsel ili\u015fkide bulunan ki\u015fiyle cinsel ili\u015fkide bulunmak hastal\u0131k riskini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Devaml\u0131 ve do\u011fru olarak prezervatif(kondom) kullan\u0131lmas\u0131<br \/>\nCinsel ili\u015fkide prezervatif kullan\u0131m\u0131 hastal\u0131klara yakalanma riskini azalt\u0131r. Kondomlar hastal\u0131klar\u0131n bula\u015fmas\u0131n\u0131 %100 \u00f6nlemese de riski anlaml\u0131 olarak azalt\u0131r.<\/p>\n<p>Spermisid kullan\u0131n<br \/>\n\u00e7o\u011fu do\u011fum kontrol kremleri, jelleri, veya k\u00f6p\u00fckleri kimyasal madde olarak nonoxynol 9 i\u00e7eririler. Bu kimyasal, cinsel yolla bula\u015fan baz\u0131 hastal\u0131klardan korur. Kesin \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fildir.<\/p>\n<p>Tehlikeli cinsel ili\u015fki \u015fekillerinden ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131<br \/>\nCinsel ili\u015fkilerde farkl\u0131 uygulamalar s\u0131ras\u0131nda olu\u015fan zorlamalar bu b\u00f6lgede kanamaya neden olmadan, k\u00fc\u00e7\u00fck y\u0131rt\u0131klar, s\u0131yr\u0131klar olu\u015fturabilir. Bunlar, vir\u00fcs ve bakterilerin kolayca bula\u015fmas\u0131na neden olur. Yine anal (makat) seks s\u0131ras\u0131nda rektumdaki zedelenme sonucu y\u00fcksek risk olu\u015fur. Bu tip riskli cinsel birle\u015fme y\u00f6ntemlerinden ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Vajinan\u0131n du\u015fla y\u0131kanmas\u0131 bu b\u00f6lgenin ortam\u0131n\u0131 bozdu\u011fu i\u00e7in cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klar\u0131n riski anlaml\u0131 oranda artt\u0131rmaktad\u0131r. Cinsel ili\u015fki sonras\u0131 i\u015feyiniz<br \/>\n\u0130drar yollar\u0131na bula\u015fan zararl\u0131 mikroorganizmalar\u0131 temizler.<\/p>\n<p>Menst\u00fcrasyon (adet kanamas\u0131) s\u0131ras\u0131nda cinsel ili\u015fkiye girmeyiniz<br \/>\nMenst\u00fcrasyon s\u0131ras\u0131nda, cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok kolay bula\u015ft\u0131r\u0131r veya kaparlar.<\/p>\n<p>Cinsel ili\u015fki sonras\u0131nda genital b\u00f6lgenizi bol su ve sabunla temizleyiniz<br \/>\nB\u00f6ylece parazit ve bakterileri temizlersiniz.<\/p>\n<p>Anal (makat) yolla cinsel ili\u015fkide bulunmay\u0131n.<br \/>\nAnal b\u00f6lge ile temas eden herhangi bir cisim veya v\u00fccut b\u00f6l\u00fcm\u00fc herhangi bir \u015fekilde a\u011f\u0131z, kad\u0131n veya erkek genital b\u00f6lgesi ile temas etmemelidir.<\/p>\n<p>Hepatit B a\u015f\u0131s\u0131 yapt\u0131r\u0131n.<br \/>\nSonu\u00e7 olarak her kad\u0131n ve erkek kendisini ve partnerini cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klardan korumay\u0131 bilmelidir. E\u011fer cinsel yolla bula\u015fan bir hastal\u0131\u011fa sahip olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 varsa uzun vadede sa\u011fl\u0131k problemleri ya\u015famamak i\u00e7in derhal t\u0131bbi tedaviye ba\u015fvurmak gerekir.<\/p>\n<h2>KONDOM NASIL KULLANILIR ?<\/h2>\n<p>Kondomun do\u011fru kullan\u0131m\u0131 ile birey ve ili\u015fkide oldu\u011fu ki\u015fi cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klardan korunabilir. Cinsel ili\u015fki s\u0131ras\u0131nda mutlaka kondom kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klarda koruyuculu\u011fu y\u00fcksektir.<\/p>\n<p>Kondomla bereber sadece su bazl\u0131 kayganla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki ya\u011f ve losyonlar pek sa\u011fl\u0131kl\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n<p>Erkekte kullan\u0131lan kondom penis \u00fczerine k\u0131l\u0131f gibi ge\u00e7irilir. Ereksiyon (sertle\u015fme) halindeki penis \u00fczerine kondomun son u\u00e7 k\u0131sm\u0131nda biraz bo\u015fluk kalacak \u015fekilde tutulur ve haz\u0131r k\u0131vr\u0131lm\u0131\u015f olan lastik t\u00fcp penis \u00fczerinde geriye do\u011fru a\u00e7\u0131l\u0131r. Ejak\u00fclasyondan (bo\u015falma) sonra penisin k\u00f6k\u00fcnden kondom dikkatlice tutularak \u00e7ekilerek \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Bir kere kullan\u0131lan kondom tekrar kullan\u0131lmaz.<\/p>\n<p>Kad\u0131nlar i\u00e7in \u00fcretilen kondomlar ve kullan\u0131m\u0131 yenidir. Bu nedenle cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 etkinlikleri hen\u00fcz tam olarak bilinmemektedir. Bu tip kondomlarda i\u00e7 halka parmaklara ge\u00e7irilir ve vajina i\u00e7ersinde olabildi\u011fince yukar\u0131ya ilerletilir. Bu nokta s\u0131kl\u0131kla pubik kemi\u011fin (kad\u0131n cinsel organ\u0131n\u0131n \u00fczerinde bulunan kemik) arkas\u0131na denk gelir. Son birka\u00e7 santimetresi d\u0131\u015far\u0131da kal\u0131r. Ejak\u00fclasyondan (bo\u015falma) sonra d\u0131\u015ftaki halkadan a\u011fz\u0131 kapat\u0131laral \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Tekrar kullan\u0131lmaz.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cinsel Yolla Bula\u015fan Hastal\u0131klar TANIM Cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klar cinsel temas ile yay\u0131lan enfeksiyonlard\u0131r. Cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131klar bat\u0131 toplumlar\u0131nda en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klard\u0131r. \u00d6rf ve adetlerimiz nedeni ile toplumumuzda pek s\u0131k olarak rastlamasa da bu hastal\u0131\u011f\u0131n s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde olmak \u00fczere giderek artmaktad\u0131r. Yine bir d\u00f6nem baz\u0131 b\u00f6lgelere olan hayat kad\u0131n\u0131 ak\u0131n\u0131ndan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":622,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[48],"tags":[49],"class_list":["post-621","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-faydali-bilgiler","tag-cinsel-yolla-bulasan-hastaliklar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bergama11noluasm.gov.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/621","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bergama11noluasm.gov.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bergama11noluasm.gov.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bergama11noluasm.gov.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bergama11noluasm.gov.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=621"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bergama11noluasm.gov.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/621\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":623,"href":"https:\/\/bergama11noluasm.gov.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/621\/revisions\/623"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bergama11noluasm.gov.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/622"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bergama11noluasm.gov.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=621"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bergama11noluasm.gov.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=621"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bergama11noluasm.gov.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=621"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}